Vernieuwend onderwijs

Vernieuwend onderwijs

Ik denk dat het onderwijs een cruciale rol speelt in onze samenleving.

Als we onze kinderen kunnen begeleiden in het worden (blijven) van gelukkige mensen die weten wie ze zijn, wat ze willen en hoe ze dat kunnen bereiken, bewuste mensen die zichzelf kunnen zijn, dan denk ik dat we daar een basis mee leggen voor een mensgerichte samenleving in plaats van een economisch gerichte maatschappij. Want gelukkige mensen die zichzelf goed kennen, zullen veel eerder op een (werk)plek terecht komen waar ze passen. Waar het klopt. Waar ze zich goed voelen. En een gelukkig mens wil als vanzelf zijn geluk delen. Daarom zal het veel minder of helemaal niet meer gaan over winst maken, maar over het goed hebben met elkaar. Over een goed gevoel, welzijn en overvloed voor iedereen.

Volgens mij hebben we daarom scholen nodig die écht uitgaan van de talenten, passies en eigen(wijs)heid van de kinderen zelf. Waar kinderen zelf mogen aangeven wat ze willen leren en hoe ze dat gaan doen. Waar niet meer gewerkt wordt met (rapport)cijfers of andersoortige beoordelingen, maar waar aangegeven wordt welke doelen er behaald zijn en/of wat ze al kunnen. En waar ook veel aandacht is voor zelfkennis en het eigen bewustzijn. Dat soort dingen. Vernieuwende scholen dus. Echt anders.

Omdat ik benieuwd was hoever we in Nederland eigenlijk zijn met vernieuwend onderwijs, heb ik een onderzoekje gedaan naar hoeveel en welke scholen we hebben die al echt bezig zijn met vernieuwend onderwijs. Na een oproep op facebook kreeg ik de namen van verschillende scholen die vernieuwend zouden zijn. Die scholen heb ik nader bekeken en aan de hand daarvan heb ik een aantal lijsten samengesteld. Één voor scholen voor 4-18 jaar, één voor basisscholen en één voor scholen voor voortgezet onderwijs.

Helaas zijn veel websites van scholen niet erg duidelijk over hoe zij nu precies vormgeven aan hun onderwijs, over wat er nu concreet gebeurt op een schooldag. Dat maakte het maken van de lijsten wel een stuk moeilijker. Zo kun je zeggen: “Bij ons wordt interessegericht gewerkt.” Maar wat betekent dat concreet? Dat de leerling zélf bedenkt waar, wat hoe en met wie hij leert, onderzoekt etc? Of dat de leerling van de leerkracht een onderwerp krijgt, met doelen die behaald moeten worden en dergelijke, maar dat de leerling dan zelf mag weten hoe hij/zij daar naartoe werkt? Dat maakt nogal verschil, vind ik.
Zo zijn de scholen die voorkomen op mijn lijsten nogal verschillend in de mate waarin ze vernieuwend zijn. Maar ik ben daar niet diep op ingegaan. Men zal dus zelf even verder onderzoek moeten doen bij eventuele interesse in een specifieke school.

Persoonlijk gaat mijn voorkeur uit naar de Democratische Scholen. Omdat daar écht vanuit de interesse van de leerling gewerkt wordt. De leerling geeft zélf aan wat hij/zij wil leren/bestuderen/maken etc. en wordt in zijn proces, de weg daar naartoe, begeleid door de docenten en begeleiders. Ook de IBBO-scholen vind ik interessant in verband met de aandacht voor de ontwikkeling van het eigen bewustzijn.
Een uitleg over beide concepten vind je terug in de lijsten met scholen.